Myśli samobójcze u nastolatków to temat, który jest coraz częściej poruszany w mediach – zarówno społecznościowych jak i tych tradycyjnych.
Nic w tym dziwnego, bo jak możemy przeczytać w raporcie Lucyny Kicińskiej i Jolanty Palmy (koordynatorek projektu Życie warte jest rozmowy), dane Policji wskazują, że w 2021 roku 1496 dzieci i nastolatków poniżej 18 roku życia podjęło próbę samobójczą, aż 127 z nich skończyło się śmiercią. Jest to wzrost o 77% zachowań samobójczych (próby lub zamachy samobójcze niezakończone śmiercią oraz zamachy śmiertelne) i 19% śmierci samobójczych w stosunku do 2020 roku.
„Według WHO na każdą odnotowaną w oficjalnych rejestrach śmierć samobójczą młodej osoby przypada od 100 do 200 prób. Jeśli założymy, że współczynnik ten jest adekwatny do Polski, to próbę odebrania sobie życia w ubiegłym roku [2020] podjęłoby od 12700 do 25400 osób poniżej 18. roku życia.”
Raport Lucyny Kicińskiej i Jolanty Palmy, Życie warte jest rozmowy
Wyjątkowość doświadczeń i pomoc w kryzysie
Uczucie odizolowania i samotności w doświadczaniu pewnych emocji i myśli w sytuacjach trudnych jest niezwykle częste. Młodzież w tym wszystkim nie jest odosobniona. Przekonanie o swojej wyjątkowości w doświadczeniach jest niejako wpisane w składową ludzkiej egzystencji. Powodem tych błędnych przekonań może być choćby to, że wiele spraw jest tematem tabu. O pewnych rzeczach się nie mówi, bo przecież nie wypada, tak nie wolno, to sprawy osobiste lub intymne.
Innym wytłumaczeniem może być również to, że dana osoba nie czuje się bezpiecznie. Nie chce mówić o swoich trudnych przeżyciach, bo obawia się reakcji otoczenia. A ta może być przecież różna – od swego rodzaju niedowierzania, wyśmiania, zbagatelizowania, odsunięcia się bliskiej osoby od niej, po akceptację i zaangażowanie.
Pomoc osobie w kryzysie może być trudna. Może być również naznaczona niepewnością i obawą. W dobie social mediów specjaliści edukują, co należy robić, jak można pomóc osobie, która zgłasza się o pomoc. Co mówić, a czego lepiej nie mówić. Jak się zachować. Najczęściej jednak człowiek doświadczający trudności potrzebuje wysłuchania i poczucia, że nie jest w tym wszystkim sam. Jeśli będzie chciał, poprosi o radę. Jeśli jednak sytuacja będzie poważna, może warto będzie porozmawiać i wesprzeć w szukaniu profesjonalnej pomocy.
Okres burzy (i naporu) szalejących hormonów
Okres nastoletni jest nazywany okresem buntu, szalejących hormonów. Nic dziwnego, to czas wielu zmian, których doświadcza młody człowiek. A dzieją się one na różnych poziomach – biologicznym, neuronalnych, fizjologicznym, psychologicznym i społecznym. A oprócz zmian, które są niezależne od człowieka, są te, które kreuje sam człowiek i jego kultura – jak choćby wybór ścieżki kształcenia (szkoły ponadpodstawowej, studiów, kursów).
Nasza kultura wymaga od młodego człowieka, by w momencie, gdy jest zajęty najbardziej swoim statusem społecznym, zajął się swoją przyszłością. Najlepiej, gdyby wiedział, czym chciałby zajmować się przez resztę życia. Na szczęście to postrzeganie się zmienia, bo jest możliwość przebranżowienia się. Jednak wizja wyboru kierunku w jakim ma zmierzać może być dla niego bardzo stresująca w wieku 13 lat.
Często w pogoni za akceptacją rówieśników młodzi mogą zatracić cząstkę siebie na rzecz innych. Poszukują, sprawdzają, dopasowują się, zmieniają. Czasami zapominając o swoim dobrostanie. W nowoczesnym rozpędzonym świecie, które bombarduje nas niezliczoną ilością bodźców można czuć się przytłoczonym, zestresowanym, zagubionym. Można czuć się samotnym wśród tłumu. Nawet będąc dorosłym.
Problemy nastolatków dla osób dorosłych mogą wydawać się błahe, infantylne, bez znaczenia. „Ciesz się życiem, bo będzie tylko gorzej”, „Jakie ty możesz mieć problemy w tym wieku”. Zapomniał wół jak cielęciem był. W tym momencie proponuję osobom dorosłym wrócić myślami do czasów, gdy się miało naście lat i przypomnieć, jakie miało się problemy, co było najważniejsze – wykluczenie z grupy, pierwsza platoniczna nieodwzajemniona miłość, rozstanie, brak możliwości spotkania się czy dopasowania do innych przez brak możliwości zakupu modnego ubrania, gadżetu, gry. Każdy okres rozwojowy rządzi się swoimi prawami, obowiązkami, ale również problemami.
Nastolatek z problemem potrzebuje wsparcia i zaangażowania – choćby miało ono przybrać jedynie postać obecności i wysłuchania, jeśli młoda osoba nie będzie chętna akurat w tym momencie wysłuchać rady.
Myśli samobójcze u nastolatków – poradnik nie tylko dla nastolatków
By pomóc nastolatkom z problemem myśli samobójczych dwóch psychologów napisało poradnik skierowany do młodzieży. Jeremy W. Pettit wykłada psychologię na Florida International University. Natomiast Ryan M. Hill jest wykładowcą psychologii na University of Texas w San Antonio oraz członkiem American Association of Suicidology.
Treść Myśli samobójcze u nastolatków jest oparta na technikach terapii poznawczo-behawioralnej, której skuteczność jest potwierdzona naukowo. Należy więc do tzw. medycyny opartej na dowodach/faktach (ang. Evidence-based medicine, EDB).
Książka jest kierowana głównie do nastolatków. To kompleksowy przewodnik, który pomoże lepiej zrozumieć swoje emocje, myśli i relacje oraz skutecznie nimi zarządzać. Dzięki temu osoba czytająca może odzyskać kontrolę nad swoim życiem, a także odnaleźć w życiu sens.
Autorzy zawarli w swoim poradniku autentyczne historie nastolatków ze swoich gabinetów, co pozwoli młodym osobom spojrzeć na niektóre problemy z innej, szerszej perspektywy. Oprócz tego tytuł ten pomoże, m.in. w:
- opracowaniu i wdrożeniu planu bezpieczeństwa na wypadek kryzysu
- nauce rozpoznawania, co wywołuje trudne myśli i emocje oraz jak skutecznie nad nimi zapanować
- poznaniu technik radzenia sobie ze stersem, negatywnymi myślami i intensywnymi uczuciami
- w budowaniu zdrowych relacji, a zakończeniu tych toksycznych
- czerpaniu przyjemności z przyjemnych chwil
- określeniu realistycznych celów
Książka Myśli samobójcze u nastolatków skierowana jest głównie do nastolatków, którzy zmagają się z myślami samobójczymi. Może być jednak wsparciem dla każdej młodej osoby, która czuje, że chce poprawić swoje funkcjonowanie psychiczne. Będzie też dobrą pomocą dla specjalistów pracujących z młodzieżą – w szczególności początkujących psychologów. W celu lepszego zrozumienia nastolatków i myśli samobójczych dobrze byłoby, by z tym tytułem zapoznali się również opiekunowie.
Należy pamiętać, że żaden poradnik nie zastąpi wizyty u specjalisty – psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Może być pomocą, świetnym uzupełnieniem profesjonalnej terapii, ale nie jej całkowitym substytutem.
Ja sama po lekturze wychodzę bogatsza o nową perspektywę. Choć wszystkie techniki były mi w jakiś sposób znane, to dzięki tej książce mam je uporządkowane w jednym miejscu.
Reklama. Współpraca barterowa
Egzemplarz do recenzji udostępniło wydawnictwo GWP
Autorzy: Jeremy W. Pettit, Ryan M. Hill
Tytuł: Myśli samobójcze u nastolatków. Jak pokonać ból emocjonalny, odzyskać siłę i przywrócić życiu sens
Oryginalny tytuł: Overcoming Suicidal Thoughts for Teens: CBT Activities to Reduce Pain, Increase Hope, and Build Meaningful Connections
Wydawnictwo: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne GWP
Data wydania: 11.09.2023
Stron: 184
Tłumaczenie: Sylwia Pikiel
Redakcja merytoryczna: Artur Kołakowski
Konsultacja suicydologiczna: Lucyna Kicińska
Zobacz także:
— Mini ADHD Coach
— Niezwykły mózg nastolatka
Powyższy generator jest formą linku afiliacyjnego, co znaczy, że jeśli w niego klikniecie i kupicie książkę właśnie z niego, otrzymam kilka groszy prowizji od sprzedaży, co pozwoli mi na rozwój bloga i moich social mediów. 🙂
